Liburutegietan, liburuak baino anitzez gehiago aurki daiteke. Maiz margolan, argazki edo disko, film edo multimedia obrak gordetzen badituzte, egitura batzuek bilduma zinez bereziak badauzkate.

Pariseko Forney liburutegia, adibidez, apainketa-arte, arte-lanbide eta haiei lotutako tekniketan berezitua da, eta ondorioz bildu izan du, murruetarako paper margotu bilduma izugarri bat.

Paper margotua euskal marrazkiekin

Forney liuburutegia, Parisen.  Argazkia: Pline CC-by-sa

Zerrendatutako milaka eta milaka paper margotu horien artean (Katalogoa Pariseko liburutegi berezituen atarian ikusgai), badira kolore bakarrekoak, badira marradunak, badira loredunak eta bada bat Euskal Herriari lotutako marrazkiekin.

PP 2034 sailkatutako papera Paul Gruin sozietateak ekoiztu zuen 1950 hamarkadan. Enpresa hau, 1839an sortua, luzaz teknologia berriei buruz lehen lerroan egon da (Brontzezko medaila 1878ko Erakusketan), eta artista anitzeri lotu zaie sorkuntzak bultzatzeko.

Papera tresna baten bitartez inprimatu da, ez eskuz, berde argiz hondo beix batean, juntura "saltatuekin" : elkarren ondoan ezarritako bi paperen arteko lotura perfektu baten egiteko, goratasun erdi batez koskatu behar dira. Ezartzea zailago bada, marrazki beraren errepikapen horizontala arintzen du, tartea bikoiztuz. Marrazkiak, aldiz, ez dira izenpetuak. Autorea, beraz, mementoko ezezaguna da.

Zuberoari gorazarre

Marrazki desberdinak elkarri lotuak dira, eta bat non gelditzen den eta bestea non hasten den erratea ez da erraza. Zenbait elementu garrantzitsu agerian ezartzen ahal dira.

Dantza

Dantza paperaren erdian agertzen da. Eskusoinu (ezkerrean jarritako musikaria), Ttunttun eta gaita (eskuinean jarritako musikaria) musika tresnek lagundurik, dantzari batek haizturrak ematen ditu. Janzten duen janzkia Zuberoko maskaradetako Gatuzain pertsonaia klasikoarena izan daiteke.

Gibelean, beste dantzari batzuk agertzen dira tradizioz beztiturik. Batek zinta bat darama espaldan, entseinari bat bezala.

Herria

Taulan agertzen den herria hirutako zeinutegi handi baten babespean da. Horrelako elizak Zuberoako herrien ezaugarri nagusienetarik dira, baina beherean agertzen diren etxeen bilbadurek lapurtarrak iduri dute eta lehen planoko etxearen harrizko arkuak Nafarroa beherekoa.

Pilotariak

Pilotariak xisteran ari dira, landareek ezkutatzen dute plaza batean. Junturan hartuak dira, bitan moztuak, eta paperaren pausatze bikaina beharrezkoa dute agertzeko.

Baserriko iruditegia

Paper margotutako beste elementuak ez dira bereziki Euskal Herriari lotuak. Aurki dezakegun elementu tipiko bakarra kasik gizon guztiek boneta antzeko zerbait buruan daramatela izan daiteke.

Papera kurrituz, agertzen zaizkigu sardearekin ari diren laborari batzuk, hiru damatxo saskia beso azpian, bi itzal bela ontzi batean, arrantzale bat sare batekin, zaldun bat zaltuts ibilki kabala edan arazten eta artzain bat ardiz inguraturik.

Dokumentu numerizatua

Dokumentu honen bertsio numerikoa sarean aurki dezakezu (Iturria: Ville de Paris. Bibliothèque Forney):

https://bibliotheques-specialisees.paris.fr/ark:/73873/pf0000844445

Forney liburutegiaren baimenik gabeko kopia debekatua dago.

Bilaketa

Dokumentu bat bilatu

Artikulu bat bilatu

Gure hautaketa