"Zein zaizkidan eder lurra eta euria,
                               eguzkia eta eguratsa!
    are ederrago zait, halere,
                    hauek hazi duten zuhaitza.

         Zein zaizkidan eder zuhaitzak!
                                 zein eder, haritz
                                                       haitz
                                           eta harkaitzak!
         are ederrago zait, ordea,
                           hauekin jaso den etxea. (...)"

Joxe Antonio Artze – Argazkia eke.eus

Joxe Antonio Artze (1939ko apirilaren 6a – 2018ko urtarrilaren 12a) euskal kantagintza irauli zuen Ez dok Amairu mugimenduaren sortzaile izan zen, Mikel Laboa, Xabier Lete, Benito Lertxundi edo Lourdes Iriondorekin batera. Parte hartzen du ikusgarrien sorreretan eta txalapartari buruz, bere anaiarekin laster instrumentu horren erreferentzia nagusienetarik bilakatu delarik.

Olerkiak idazten ditu ere jadanik garai hartan, baina gutxi aipatzen.

Omen Mikel Laboak Txoria txori (Hegoak) olerkia ostatu bateko ohazapi baten inprimaturik ikusiz ohartu zen bere lagunaren dohaintzez.

Artzek olerki bilduma bat baino gehiago argitaratu du, hastapenean autoedizio moduan, eta ondotik haren obra merezi zuen ezagupen guztiarekin,  entzuleak pixkanaka bereganatuz idazten zuen olerki biziki sinboliko eta formaz osoki askearentzat.

Idatzi dituen olerki andana bat kantu bilakatu dira: Txori ttikia nintzelarik (Benito Lertxundi), Gure bazterrak (Mikel Laboa), Arrano beltza (Negu gorriak)…

  • Voir le texte en français

    Lau hostoko arrosa gorria bidegurutzean

    Âkaxa, vâyu, têjas, ap, prithivî (eterra, Haizea, sua, ura, lurra)

    Zein zaizkidan eder lurra eta euria,
                                       eguzkia eta eguratsa!
           are ederrago zait, halere,
                            hauek hazi duten zuhaitza.

            Zein zaizkidan eder zuhaitzak!
                                  zein eder, haritz
                                                        haitz
                                           eta harkaitzak!
        are ederrago zait, ordea,
                            hauekin jaso den etxea.

                           Zein zaidan eder etxea!
                            are ederrago, ordea,
                     barruan bizi den gizakumea.

                     Zein zaidan eder gizakumea,
                                             arra nahiz emea!
                       are maiteago, halere,
                                         honek duen ametsa.

                                        Eder zaizkit ametsak!
                                eder, sua eta ura,
                                    haizea eta lurra!
                       haietaz orhatuak bait dira hauek,

                          eta eder, ederretan eder,
             hauen erdian errotuz
             haien gainetik
                                            loratzen den bihotza!!

    Gizon handia da mundua, eta mundo ttikia gizona, J.A. Artze, Elkar, 1988

  • Euskarazko testua ikusi

    A la croisée des chemins, la rose rouge au quatre pétales

    Âkaxa, vâyu, têjas, ap, prithivî (l’éther, l’ai, le feu, l’eau, la terre)

    Dieu, que la pluie et la terre,
                    le soleil et l’atmosphère me semblent beaux !
         mais combien plus beau
              l’arbre qu’ils ont fait grandir !

             Les arbres me semblent si beaux !
                   si beaux le chêne
                        la pierre,
                       le roc !
             mais, plus belle encore me semble,
           la maison bâtie à l’aide de ces matériaux !

        Si belle, la maison !
                Mais, combien plus beau
           l’être humain qui vit en elle.

             Si beau, l’être humain,
                  mâle ou femelle !
                mais, combien mieux j’aime
                           son rêve.

                      Les rêves me semblent si beaux !
                            beaux, le feu et l’eau,
                                   beaux, l’air et la terre !
                        car c’est de ceux-là que ceux-ci sont pétris,

                                et beau, plus beau que tout,
                            s’enracinant au milieu de ceux-ci,
                              s’épanouissant au-dessus de ceux-là :
                                                                                      Le cœur !!

    Co-traduction d’Edurne Alegria Aierdi, Le monde est un grand homme, et l’homme un petit monde, J.A. Artze, Iratze, 1994

Ikus sarean Collioure herrian anaiareki emandako txalaparta kontzertua 2000 urtean:

Joxan Artzeren obra batzuk:

Bilaketa

Dokumentu bat bilatu

Artikulu bat bilatu

Testu hautatu guztiak

Testu hautatuak